Διαιτολογικό Γραφείο
Μακρατζάκη Χριστίνα
MSc Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

02 Νοεμβρίου 2017

Ρόδι - Ένας ροδοκόκκινος διατροφικός θησαυρός




Βρισκόμαστε ήδη στην καρδιά του Φθινοπώρου και τα ρόδια έχουν κάνει έντονη την εμφάνισή τους στα μανάβικα και τις λαϊκές αγορές. Τι είναι όμως αυτό που τα κάνει τόσο ιδιαίτερα; Σίγουρα το λαμπερό έντονο χρώμα τους και η νοστιμιά τους βοηθάνε στην δημιουργία εξαιρετικών πιάτων. Είναι όμως μόνο αυτό; Τελευταία όλο και περισσότερο αυξάνονται οι έρευνες που επιβεβαιώνουν την ευεργετική δράση του ροδιού στην υγεία. Ας μάθουμε όμως λίγο καλύτερα το ρόδι και πώς βοηθά τον οργανισμό μας.


Η Ροδιά ή η Πουνική Ροιά (Punica granatum L) όπως είναι η επιστημονική ονομασία της Ροδιάς, είναι ένα δέντρο το οποίο μπορεί να βρεθεί σε περιοχές της Ινδίας και του Ιράν, αλλά και σε μεσογειακές χώρες όπως η Ελλάδα, η Τουρκία, η Αίγυπτος, η Τυνησία και το Μαρόκο. Παρ’ όλο που κατατάσσεται ως μούρο, έχει την δική του οικογένεια την επονομαζόμενη Punicaceae. Τα δέντρα φτάνουν σε ύψος μέχρι και τα  9 μέτρα.



ΧΗΜΙΚΗ ΣΥΣΤΑΣΗ

Καρπός
Περίπου το 18% των ξηρών και καθαρισμένων σπόρων είναι λίπος. Το λίπος αυτό είναι πλούσιο σε πουνικό οξύ (περίπου το 65%), πολυφαινόλες αλλά και φυτοοιστρογόνα. (Zarfeshany A, 2012)

Χυμός και φλοιός 
Ο χυμός του ροδιού είναι καλή πηγή σακχάρων όπως η φρουκτόζη, η σουκρόζη και η γλυκόζη, Περιέχει επίσης οργανικά οξέα όπως το ασκορβικό οξύ (βιταμίνη C), το κιτρικό οξύ κ.α. Επιπρόσθετα περιέχει μικρές ποσότητες από όλα τα αμινοξέα. Τόσο ο χυμός όσο και ο φλοιός είναι πλούσια σε πολυφαινόλες (ιδιαίτερα ταννίνες και ανθοκυανίνες) οι οποίες σχετίζονται με την ευεργετική δράση του ροδιού στην υγεία. (Zarfeshany A, 2012)


ΘΡΕΠΤΙΚΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΡΟΔΙΟΥ

Θρεπτικά Συστατικά
Μονάδες
Ποσότητα στα 100γρ
Νερό
Ενέργεια
Πρωτεΐνες
Ολικά Λιπίδια
Υδατάνθρακες
Φυτικές Ίνες
Ολικά σάκχαρα
Ασβέστιο
Σίδηρος
Μαγνήσιο
Φώσφορος
Κάλιο
Νάτριο
Βιταμίνη C
Χολίνη
γρ
Kcal
γρ
γρ
γρ
γρ
γρ
mg
mg
mg
mg
mg
mg
mg
mg
77.93
83
1.67
1.17
18.70
4.0
13.67
10
0.3
12
36
236
3
10.2
7.6



ΡΟΔΙ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

Καρδιαγγειακά
Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται οι έρευνες που δείχνουν την ευεργετική δράση του ροδιού στην πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων μέσω αντιαθηρογόνου, αντιυπερτασικής και αντιφλεγμονώδους δράσης. Ένας από τους λόγους είναι η περιεκτικότητά του σε πολυφαινόλες. 

Αναλυτικά, η κατανάλωση ροδιού έχει βρεθεί να μειώνει της συστολική πίεση επιδρώντας στον μεταβολικό δρόμο της αγγειοτενσίνης II. Σε έρευνα, χορήγηση χυμού ροδιού μείωσε σε ένα χρόνο κατά 30% την σκλήρυνση των αρτηριών. (Zarfeshany A, 2012)

Φαίνεται ότι το πουνικό οξύ το οποίο είναι κύριο συστατικό του ελαίου του ροδιού έχει αντιαθηρογόνο δράση. Σε μία μελέτη με 51 υπερλιπιδαιμικούς ασθενείς, χορηγήθηκε έλαιο ροδιού 2 φορές την ημέρα, για 4 βδομάδες (800mg/ημέρα). Στο τέλος την έρευνας είχε μειωθεί σημαντικά ο αριθμός των τριγλυκεριδίων. (Zarfeshany A, 2012)

Σε 73 ασθενείς με 1 τουλάχιστον παράγοντα κινδύνου για Στεφανιαία Νόσο, χορηγήθηκαν 240ml χυμό ροδιού ημερησίως και εκτιμήθηκε η σκληρότητα των αρτηριών. Μετά από ένα χρόνο φάνηκε ότι στην ομάδα που έπινε καθημερινά 1 ποτήρι χυμό ροδιού βελτιώθηκε η ελαστικότητα των αρτηριών. (Zarfeshany A, 2012)

Σε άλλη έρευνα, η ημερήσια κατανάλωση 1 ποτηριού χυμού ροδιού για 3 μήνες, σε 45 ασθενείς με στεφανιαία νόσο, μείωσε την ισχαιμία λόγω στρες. (Summer M.D. 2005). Ο Davidson και οι συνεργάτες του στην δική τους μελέτη, ανέφεραν ότι η κατανάλωση 240ml χυμού ροδιού δεν επηρέασε την σκληρότητα των αρτηριών σε ασθενείς με μέτριο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο, ενώ μείωσε την εξέλιξη της σκληρότητας των αρτηριών στους ασθενείς με αυξημένο οξειδωτικό στρες και αυξημένα λιπίδια. (Davidson 2009)

Αντιοξειδωτικές ικανότητες του χυμού ροδιού
Έχει βρεθεί ότι ο χυμός ροδιού έχει 3 φορές μεγαλύτερη αντιοξειδωτική ικανότητα από το πράσινο τσάι. Επίσης, φαίνεται ότι έχει υψηλότερη συγκέντρωση ολικών πολυφαινολών (5mmol/L συγκριτικά με τους χυμούς άλλων φρούτων όπως το πορτοκάλι, το γκρέιπ-φρουτ, το σταφύλι, το κράνμπερι, το αχλάδι, ο ανανάς, το μήλο, το ροδάκινο (1,3-4mmol/L). Η έντονη αντιοξειδωτική ικανότητα οφείλεται στο υψηλό περιεχόμενο σε πολυφαινόλες. (Αviram 2012)

Χυμός ροδιού και οξειδωτικό στρες
Η κατανάλωση 50ml συμπυκνωμένου χυμού ροδιού (αντιστοιχεί σε 1.5mmol ολικών πολυφαινολών) από υγιή άτομα οδήγησε σε μικρή αλλά σημαντική (16%) μείωση της οξείδωσης των λιπών μετά από 2 βδομάδες. Στα ίδια άτομα χορηγήθηκαν επιπλέον 20ml συμπυκνωμένου χυμού για άλλη μία βδομάδα και υπήρξε επιπλέον μείωση 11% στο οξειδωτικό στρες. Χορήγηση ξανά 50ml συμπυκνωμένου χυμού για άλλη μία βδομάδα οδήγησε σε επιπλέον 21% μείωση της οξείδωσης των λιπών στο πλάσμα. Όταν μειώθηκε η χορήγηση στα 40ml για 1 βδομάδα και στα 20ml για 2 βδομάδες ο ρυθμός οξείδωσης των λιπών παρέμενε χαμηλός. Όταν σταμάτησε η χορήγηση του χυμού, ο χαμηλός ρυθμός διατηρήθηκε για 2 βδομάδες. Μετά τις 4 εβδομάδες ξαναγύρισε στον αρχικό γρήγορο ρυθμό πριν την χορήγηση ροδιού.

Το ίδιο πείραμα έγινε και σε ασθενείς με στένωση των στεφανιαίων αρτηριών. Μετά από κατανάλωση χυμού ροδιού η οξειδωτική κατάσταση μειώθηκε έτσι όπως εκτιμήθηκε από την συγκέντρωση των αντισωμάτων εναντίων της Ox – LDL. (Aviram 2004)

Η κατανάλωση ροδιού μείωσε επίσης σημαντικά την οξείδωση των LDL και HDL λιποπρωτεϊνών. Αυτό οφείλεται όχι μόνο στην βελτίωση της αντίστασης των λιποπρωτεϊνών στην οξείδωση αλλά και στην αύξηση της δραστηριότητας της HDL – PON1.

Άλλες έρευνες έδειξαν ότι ο χυμός ροδιού αυξάνει την PNO2 η οποία δρα στα ήδη αλλοιωμένα μακροφάγα και μειώνει το οξειδωτικό στρες. Ουσιαστικά φαίνεται ότι ο χυμός ροδιού εμποδίζει την δημιουργία των αφρωδών κυττάρων.

Τέλος το ρόδι φαίνεται ότι έχει άμεση επίδραση και στον μεταβολισμό των τριγλυκεριδίων που περιέχονται στα αφρώδη κύτταρα. (Aviram 2012)

Διαβήτης
Η δράση της PON1 έχει βρεθεί να μειώνεται στον διαβήτη. Σε έρευνα με 50 διαβητικούς χορηγήθηκαν 200ml χυμού ροδιού ημερησίως για 6 εβδομάδες. Υπήρξε στατιστικά σημαντικά μείωση στα επίπεδα της γλυκόζης αίματος, της ολικής χοληστερίνης, της LDL ενώ αυξήθηκε η δραστηριότητας της PON1. (Parsaeyan N et al, 2012)

Άλλες ασθένειες
Όπως γίνεται πάντα έτσι και στην περίπτωση του χυμού ροδιού, μελετήθηκε η δράση του και σε άλλες ασθένειες όπως σε διάφορους καρκίνους (προστάτη, μαστού, πνεύμονα, παχέως εντέρου), οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδή αρθρίτιδα, κ.α. Σίγουρα με τις αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις του μπορεί να βοηθήσει ως ένα βαθμό όπως κάθε άλλο τρόφιμο με αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Δεν είναι όμως η πανάκεια και φυσικά χρειάζονται αρκετές έρευνες. (Zarfeshany A, 2012)


ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΦΑΡΜΑΚΑ

Υπάρχουν κάποιες ενδείξεις ότι το ρόδι μπορεί να επηρεάζει την δράση κάποιων φαρμάκων και ένα από αυτά είναι και η βαρφαρίνη. Καλό είναι να ρωτάμε τον γιατρό για την όποια αλληλεπίδραση. (Zarfeshany A, 2012)


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Το ρόδι αποτελεί ένα φρούτο με αντιαθηρογόνο, αντιφλεγμονώδη και αντιυπερτασική δράση λόγω των συστατικών του. Όσον αφορά την αθηροσκλήρωση, οι πολυφαινόλες του ροδιού φαίνεται ότι αποτρέπουν την δημιουργία αφρωδών κυττάρων και εν συνεχεία την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης. Τέλος προστατεύουν τα μακροφάγα από την συγκέντρωση τριγλυκεριδίων. (Aviram 2012)



ΧΡΗΣΕΙΣ ΡΟΔΙΟΥ

Το ρόδι μπορεί να χρησιμοποιηθεί νωπό σε σαλάτες, ως χυμός, ποτό, ζελέ, μαρμελάδα, γλυκό λικέρ κ.α. Βέβαια η πιο σημαντική δράση του παρουσιάζεται στην μορφή χυμού.   


Βιβλιογραφία


  • Aviram M, Rosenblat M (2012) Pomegranate Protection against Cardiovascular Diseases, Review Article, Evidence – Based Complementary and Alternative Medicine, vol 2012
  • Aviram M., M. Rosenblat, D. Gaitini et al.,(2004). “Pomegranate juice consumption for 3 years by patients with carotid artery stenosis reduces common carotid intima-media thickness, blood pressure and LDL oxidation,” Clinical Nutrition, vol. 23, no. 3, pp. 423–433
  • Davidson M. H., K. C. Maki, M. R. Dicklin et al (2009)., “Effects of  consumption of pomegranate juice on carotid intima-media thickness in men and women at moderate risk for coronary heart disease,” American Journal of Cardiology, vol. 104, no. 7, pp. 936–942,
  • Parseyan N et al (2012) Effect of pomegranate juice on paraoxonase enzyme activity in patients with type 2 diabetes, Journal of Diabetes and Metabolic Disorders, 11: 11
  • Sumner M. D., M. Elliott-Eller, G. Weidner et al., (2005). “Effects of pomegranate juice consumption on myocardial perfusion in patients with coronary heart disease,” American Journal of Cardiology, vol. 96, no. 6, pp. 810–814
  • Zarfeshany A et al (2012) Potent health effects of pomegranate, Review report, Adv Biomed Res; 3: 100


Κοινοποίηση:

0 comments:

Δημοσίευση σχολίου

Αναζητηση