Διαιτολογικό Γραφείο
Μακρατζάκη Χριστίνα
MSc Διαιτολόγος - Διατροφολόγος

24 Νοεμβρίου 2015

Ασφαλείς χειρισμοί τροφίμων στο σπίτι



Πόσο καλά γνωρίζουμε να χειριζόμαστε τα τρόφιμα με ασφάλεια; Πολλές φορές νομίζουμε ότι τα μεταχειριζόμαστε προσεκτικά, αλλά άθελά μας, μπορεί να εκθέτουμε τον εαυτό μας σε διάφορους κινδύνους. Παρακάτω θα ακολουθήσουν κάποιες συμβουλές, ώστε να προστατέψουμε ακόμα περισσότερο τον εαυτό μας και την οικογένειά μας.


Ας ξεκινήσουμε με το ψυγείο.

Συνήθως μέσα σε κάθε προσπέκτους υπάρχει αναφορά που συστήνει σε ποια μέρη του ψυγείου τοποθετούνται τα διάφορα τρόφιμα.

Παρακάτω θα ακολουθήσουν κάποιοι βασικοί κανόνες:
  • Τα οικιακά ψυγεία πρέπει να έχουν σταθερή θερμοκρασία και χαμηλότερη αν γίνεται των 5οC (στο κέντρο κυρίως). 
  • Τα καλοκαίρι καλό είναι να κατεβάζετε λίγο τη θερμοκρασία του ψυγείου.
  • Κάθε ψυγείο έχει τη δική του απόδοση, που σημαίνει ότι αντέχει μία συγκεκριμένη ποσότητα τροφίμων.
  • Οι υδρατμοί στο εσωτερικό του ψυγείου αποτελούν ένδειξη ότι το έχετε τοποθετήσει παραπάνω τρόφιμα από αυτά που μπορεί να διατηρήσει ή ότι υπάρχει μηχανική βλάβη ή ότι ο ανεμιστήρας δεν λειτουργεί σωστά.
  • Η ψυχρότερη περιοχή του ψυγείου είναι στο εσωτερικό του και στα κυρίως στα χαμηλότερα ράφια.
  • Η θερμότερη περιοχή είναι κοντά στην πόρτα και στα ψηλότερα ράφια.
  • Τοποθετούμε τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα και τα μαγειρεμένα πάνω από τα νωπά κρέατα και ψάρια. Θέλουμε να αποφύγουμε να στάξει οπός από τα νωπά τρόφιμα και να μολύνει τα έτοιμα προς κατανάλωση.
  • Τα νωπά κρέατα ή αλλιεύματα, καλό είναι να τοποθετούνται σε δίσκο ή πιάτο, έτσι ώστε να μην στάζει ο οπός και να καλύπτονται. Συστήνεται να τοποθετούνται στα χαμηλότερα ράφια.
  • Τα λαχανικά και τα φρούτα, συνήθως τοποθετούνται στο κάτω τμήμα του ψυγείου. Τα σημερινά ψυγεία έχουν συγκεκριμένους χώρους ανάλογα με την υγρασία και την θερμοκρασία που απαιτούν τα διάφορα ζαρζαβατικά.
  • Όλα τα γαλακτοκομικά συντηρούνται στο ψυγείο. Τα συμπυκνωμένα γάλατα, συντηρούνται σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, μέχρι να ανοιχτούν. Στη συνέχεια τοποθετούνται στο ψυγείο. 
  • Το παστεριωμένο γάλα διατηρείται περίπου 5-6 μέρες, η κρέμα γάλακτος 4 μέρες, τα σκληρά τυριά περίπου 3-4 βδομάδες, τα μαλακά τυριά περίπου 1 βδομάδα, ενώ το γιαούρτι περίπου 2 βδομάδες. Να κοιτάζετε πάντα την ημερομηνία λήξης. Προσοχή στα γάλατα μακράς διαρκείας. Η ημερομηνία λήξης στην συσκευασία αφορά την διατήρηση μέχρι να ανοιχτεί το κουτί. Με το που θα ανοιχτεί πρέπει να καταναλωθεί σε 1 βδομάδα. 
  • Μην υπερφορτώνετε το ψυγείο. Φροντίστε να υπάρχουν δίοδοι να κυκλοφορεί άνετα ο αέρας…

Ας δούμε και την κατάψυξη
  • Η θερμοκρασία τους κυμαίνεται συνήθως στους -18οC
  • Δεν καταψύχουμε τρόφιμα που έχουν ολοκληρωτικά αποψυχθεί. 
  • Το ψωμί καλό είναι να το συσκευάζουμε σε ειδική σακούλα κατάψυξης, ώστε να μην αφυδατωθεί και αναγράφουμε την ημερομηνία που το αποθηκεύσαμε.
  • Διάφορα κατεψυγμένα τρόφιμα όπως τα ψάρια, τα κρέατα, μπορεί να υποστούν εγκαύματα. Για αυτό πρέπει να ελέγχουμε το διάστημα που τα αποθηκεύσαμε στον καταψύκτη.
  • Προσοχή στις διακοπές ρεύματος. Μικρές διακοπές δεν κάνουν μεγάλη ζημιά αλλά πάνω από 12 ώρες μπορεί να προκαλέσουν πρόβλημα. Φυσικά η ζημιά εξαρτάται και από το τρόφιμο. Άρα και σε λιγότερες ώρες μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα. Όπως φυσικά εξαρτάται και από τον καιρό.

Ποια είναι η σωστή απόψυξη
  • Ο πιο σωστός τρόπος απόψυξης είναι να τοποθετηθεί το τρόφιμο στο ψυγείο, μέσα σε ένα δίσκο ή πιάτο, στο χαμηλότερο ράφι, έτσι ώστε να μην στάξει ο οπός στα υπόλοιπα τρόφιμα. Για μεγάλα κομμάτια μπορεί να χρειαστεί πάνω από 1 μέρα.
  • Σε φούρνο μικροκυμάτων, αλλά για τρόφιμα που πρόκειται να μαγειρευτούν αμέσως.
  • Σε τρεχούμενο νερό για 2-4h. Προσοχή στο πιτσίλισμα. Μπορεί να μεταφερθούν μικρο-οργανισμοί από τα τρόφιμα (κυρίως κρεατικά και αλιεύματα), στους πάγκους και να τα επιμολύνουν. 
  • Για να αποφύγουμε το πιτσίλισμα μπορούμε να βάλουμε το τρόφιμο σε μία σακούλα και να το τοποθετήσουμε σε μία λεκάνη με νερό. ΠΡΟΣΟΧΗ: το νερό πρέπει να ανανεώνεται κάθε μισή ώρα για αποφυγή συγκέντρωσης μικρο-οργανισμών.
  • Ως μέρος του μαγειρέματος, αλλά για μικρά τεμάχια, όπως τα λαχανικά και οι γαρίδες. Η μέθοδος δεν είναι ασφαλής για μεγάλα τεμάχια.

Αποθήκευση κονσερβοποιημένων, εμφιαλωμένων, αποξηραμένων / αφυδατωμένων
  • Για μεγάλο χρονικό διάστημα μπορούν να αποθηκευτούν σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, απουσία φωτός.
  • Ελέγχετε συχνά την ημερομηνία λήξης.
  • Τα περισσότερα κονσερβοποιημένα και εμφιαλωμένα με το που θα ανοιχτούν, συντηρούνται στο ψυγείο στην περίπτωση που δεν καταναλωθεί όλη η ποσότητα.
  • Το περιεχόμενο της κονσέρβας που μένει, τοποθετείται σε άλλο σκεύος και το αποθηκεύετε στο ψυγείο (χρησιμοποιείτε κυρίως γυάλινους ή πλαστικούς περιέκτες).

Αποθήκευση φρούτων και λαχανικών
  • Περιορισμένη διατηρησιμότητα.
  • Αποφεύγουμε θερμούς και υγρούς χώρους.
  • Τα περισσότερα συντηρούνται στο ψυγείο.
  • Τα τροπικά φρούτα συντηρούνται καλύτερα στους 10 βαθμούς C.

Αποθήκευση ψωμιού και ζυμαρικών
  • Δροσερούς και ξηρούς χώρους.
  • Αν περιέχουν σάλτσες συντηρούνται στο ψυγείο.

Ασφαλείς τακτικές πριν την επεξεργασία των τροφίμων
  • Πλένουμε τα χέρια μας πριν την επεξεργασία οποιουδήποτε τροφίμου αλλά και μετά από την επεξεργασία νωπού κρέατος και αλιευμάτων.
  • Με το που τελειώσουμε την επεξεργασία του νωπού κρέατος και των αλιευμάτων, πλένουμε τον πάγκο και τα σκεύη. 
  • Καλύτερα να χρησιμοποιήσουμε διαφορετικά σκεύη και πάγκο για την επεξεργασία μαγειρεμένων τροφίμων και σαλατών. Αν χρησιμοποιήσουμε τα ίδια, τα απολυμαίνουμε πολύ καλά μετά την επεξεργασία των νωπών τροφίμων έτσι ώστε να απομακρυνθούν όσο το δυνατόν οι μικρο-οργανισμοί.
  • Τα φρούτα και τα λαχανικά τα πλένουμε πολύ καλά.
  • Αν είστε κρυωμένοι ή γενικά άρρωστοι προσέχετε την προσωπική σας καθαριότητα κατά τη διάρκεια επεξεργασίας των τροφίμων.
  • Μην αφήνετε μαγειρεμένο φαγητό για πάνω από 2 ώρες σε θερμοκρασία περιβάλλοντος. Ειδικά το καλοκαίρι.

Βιβλιογραφία:
•Αρβανιτογιάννης Ι, Τζούρος Ν, (2004) Οδηγός καταναλωτή για ασφαλή μεταχείριση τροφίμων, Εκδόσεις Σταμούλη Α.Ε., Αθήνα
•FOOD TODAY, 01/2001, Η σωστή αποθήκευση των τροφίμων στο ψυγείο (ΕUFIC) http://www.eufic.org/article/el/food-safety-quality/safe-food-handling/artid/food-storage-refrigerator/
•FOΟD TODAY 04/2000, Ασφαλής χειρισμός των υπολειμμάτων φαγητών (EUFIC) http://www.eufic.org/article/el/food-safety-quality/safe-food-handling/artid/handling-leftovers-safely/
•FOOD TODAY 12/1999 Τι πρέπει να κάνετε αν δεν λειτουργεί ο καταψύκτης σας (EUFIC) http://www.eufic.org/article/el/food-safety-quality/safe-food-handling/artid/freezer-food-storage-safety/
Κοινοποίηση:

0 comments:

Δημοσίευση σχολίου

Αναζητηση

Δημοφιλη